De Citotoets – is meten ook weten?

Vorige week las ik in het NRC dat de overheid overweegt om de resultaten van alle citotoetsen van de basisscholen in Nederland openbaar te maken. Dit kennelijk met als doel openheid te geven over de kwaliteit van de basisscholen in Nederland. Dan kun je je natuurlijk afvragen of je die kwaliteit een op een kunt meten met de uitslagen van de citotoetsen. Ik heb mijn twijfels en ik ben niet de enige.

Nederland is een land van meten is weten, van controle, van toetsen en lijstjes. Geef mij een hokje en ik prop je erin. Pas je niet? Nou, dan duwen en trekken we net zo lang tot het wel past. En daarna tellen we het aantal hokjes en het aantal leerlingen dat erin past en dan weten we weer iets meer. Maar wat weten we dan eigenlijk precies? En vooral… wat METEN we precies? Veel ouders die de citokoorts al enige jaren achter zich hebben liggen weten dat de voorspellende waarde van die toets redelijk betrekkelijk kan zijn. Het is en blijft namelijk een momentopname en je zal als leerling maar die eendagsvlieg zijn die zijn dag niet had tijdens de citotoets. De laatste keer dat ik zelf als ouder met een citotoets te maken had ligt al weer 8 lichtjaren achter me. In de tussentijd is er veel veranderd. Ik verbaas me ieder jaar meer over de gekte die in december/januari rond deze toets losbarst. Ouders en kinderen lopen te schudden in hun tuig; er worden volop citotrainingen aangeboden en als het uur U eenmaal daar is, zijn sommige kinderen zo zenuwachtig en opgefokt, dat ze niet meer kunnen laten zien wat ze werkelijk waard zijn. De uitslag hangt als het zwaard van Damocles wekenlang boven die arme hoofdjes, want je wil wel naar de HAVO, of zelfs naar het VWO, maar wil de citotoets dat ook?

Juffen (en een enkele, met een lantaarntje te zoeken meester) van groep 8 geven een heel voorzichtig pre-advies voor de vervolgopleiding, want stel je voor dat de cito tegenvalt, dan sta je als professional toch maar mooi in je hemd met je HAVO-advies. Maar mensen… we hebben toch niet voor niets het systeem van BRUGKLASSEN in het leven geroepen? Een goed systeem. In een brugklas kun je er als docent, leerling en ouder achterkomen waar een kind thuishoort in het vervolgonderwijs en dat heeft niet alleen te maken met wat de citotoets meet, maar ook met aanleg, karakter en onwikkeling in de puberteit.  De meeste brugklassen zijn enigszins heterogeen, dat wil zeggen dat leerlingen met vmbo/havo-advies of havo/vwo-advies bij elkaar zitten. De stof is daar ook op afgestemd en werkt als het goed is als een soort zeef, waardoor je aan het eind van een een- of tweejarige brugperiode weet of je met een VMBO- , HAVO-, of VWO-leerling te maken hebt. Daar trekken we dus in het onderwijs een of twee hele jaren voor uit. En niet twee dagen!

Ik weet zelf uit mijn jaren voor de klas in het voortgezet onderwijs maar al te goed dat een citoscore heel betrekkelijk kan zijn en dat de meeste leerkrachten van groep 8 prima weten wat voor vlees ze in de kuip hebben met hun leerlingen. En ook goed in staat zijn vervolgadviezen te geven. Dus waarom krijgt die citoscore zoveel gewicht? Dit geluid hoor je heel veel in het onderwijsveld en het is daarom des te verbazingwekkender dat Den Haag steeds reageert met meer toetsen en meer toetsmomenten.

Mijn advies is:  Laat die kinderen met rust. Laat de leerkrachten hun werk doen. En probeer niet steeds weer hokjes te bouwen en daar vervolgens de toekomst van ons land in te proppen, want meten is nog geen weten.  Een kind moet zich kunnen ontwikkelen en dat lukt niet in een hokje. Daar heb je vrijheid, vertrouwen en een goede begeleiding  voor nodig. Dan komt er uit wat er in zit.

Artikel de uitstraling Blog
Adres
Burg. Verwielstraat 67

5062 CG Oisterwijk

Contact
06-40570172

Info@studiewijzeroisterwijk.nl

KvK
Ingeschreven bij de KvK

onder nummer 17241992